پروژه‌های سرمایه‌گذاری بین‌المللی که به بحران‌های اقلیمی رسیدگی می‌کنند، به دلیل بحران‌ اقتصاد جهانی کاهش یافته‌اند و سال‌ها حرکت رو به رشد متوقف شده‌است.

 تاریخ: آبان 1401

 

بر اساس گزارش جدیدی که کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل (آنکتاد) در 27 اکتبر منتشر کرد، پیش‌بینی می شود که سرمایه‌گذاری برون‌مرزی در پروژه‌های مرتبط با تغییرات اقلیمی در سال 2022 به دلیل رکود سرمایه‌گذاری جهانی کاهش یابد.

در گزارشی که پیش از کنفرانس تغییرات آب و هوایی سازمان ملل متحد (COP27) منتشر شد، با استناد به چشم‌انداز تیره‌‌وتار سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی جهانی (FDI) در سال 2022، کاهش تعداد پروژه‌های سرمایه‌گذاری جدید را در بیشتر صنایع، به‌ویژه صنایعی که در زمینه تغییرات آب و هوایی فعالیت می‌کنند، را نشان می‌دهد.

بین ژانویه و سپتامبر 2022، پروژه‌های مربوط به بخش‌های کاهش تغییرات آب و هوا و سازگاری اقلیمی به ترتیب، 7 و 12 درصد کمتر شدند، که این امر برخلاف رشد پرشتاب سال پیش است.

پروژه‌های کاهش تغییرات اقلیمی 94 درصد از سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی را تشکیل می‌دادند، در حالی که پروژه‌های انطباق اقلیمی همچنان بسیار عقب هستند.

بیشتر میزان کاهش سرمایه‌گذاری‌ها در انرژی‌های تجدیدپذیر و به میزان کمتری در پروژه‌های مختلف بهره‌وری انرژی صورت می‌گیرد.

به طور کلی، اقتصادهای توسعه یافته؛ دو سوم معاملات مالی پروژه‌های بین‌المللی و سرمایه‌گذاری‌های سبز در انرژی‌های تجدیدپذیر را تشکیل می دهند.

اروپا به تنهایی بیش از نیمی از پروژه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر را با بیش از 700 پروژه در 9 ماهه اول سال 2022 به خود اختصاص داده است.

آمریکای شمالی و کشورهای در حال توسعه آسیایی هر کدام حدود 200 پروژه جذب کردند، در حالی که آمریکای لاتین و کارائیب و آفریقا به ترتیب حدود 150 و 100 پروژه داشتند.

 

خطر کاهش اقدامات اقلیمی

این گزارش می‌گوید: «تغییر از سوخت‌های فسیلی به سرمایه‌گذاری‌های سبز برای حمایت از انتقال انرژی، به دلیل از دست دادن شتاب در انرژی‌های تجدیدپذیر و قیمت‌های بالای نفت و گاز، با خطر شکست مواجه می‌شود».

در حال حاضر، روند نزولی سرمایه‌گذاری بر صنایع استخراجی و تولید انرژی مبتنی بر سوخت‌های فسیلی نیز تأثیر می‌گذارد، که تعداد این پروژه‌ها در سه فصل اول سال 2022 حدود 16 درصد کاهش یافته است.

اما این گزارش هشدار می‌دهد که سود بالای شرکت‌های چندملیتی در این بخش‌ها، همراه با بحران انرژی کنونی، می‌تواند منجر به فشار مجدد برای سرمایه‌گذاری در انرژی مبتنی بر سوخت‌های فسیلی شود که تولید آن تغییرات آب و هوایی را تشدید می‌کند.

نشانه اولیه آن افزایش ارزش ادغام‌ها و تملک‌های فرامرزی در صنعت استخراج است که بین ژانویه و سپتامبر 2022 شش برابر شد.

 

روند سرمایه گذاری جهانی: کاهش چشمگیر در سال 2022

بر اساس گزارش دیگری که توسط آنکتاد در 20 اکتبر منتشر شد، جریان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در سه ماهه دوم سال 2022 به حدود 357 میلیارد دلار رسید.

این کاهش 31 درصدی نسبت به سه ماه اول و 7 درصد کمتر از میانگین سه ماهه سال 2021 است.

در این گزارش آمده است: «روند منفی نشان‌دهنده تغییر در تمایل سرمایه‌گذاران به دلیل بحران‌های غذایی، سوخت و مالی در سراسر جهان، جنگ اوکراین، افزایش تورم و نرخ بهره و ترس از رکود اقتصادی آینده است.»

اما اشاره کرد که جریان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در نیمه اول سال همچنان بالا بود، زیرا شتاب رشد قوی سال 2021 در سه ماهه اول ادامه داشت.

 

انعطاف‌پذیری در جهان در حال توسعه

جریان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی به اقتصادهای در حال توسعه به عنوان یک گروه انعطاف پذیری نشان داد و با افزایش 6 درصدی به 220 میلیارد دلار رسید.

اما این افزایش بیشتر به دلیل ادامه رشد در چندین اقتصاد بزرگ در حال ظهور بود.

آمریکای لاتین و آسیای در حال توسعه، شتاب افزایش سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی قبلی را حفظ کردند، در حالی که جریان‌ها به آفریقا تقریباً به طور کامل خشک شدند.

کاهش پروژه‌های سرمایه‌گذاری به دلیل تنگناهای مالی

این گزارش نشان می‌دهد که اعلامیه‌های جدید پروژه‌های سرمایه‌گذاری - که شاخصی از روندهای آینده است - در سه فصل اول سال 2022 ضعیف شده است، در حالی که به شرایط مالی سخت‌تر و عدم اطمینان بیشتر سرمایه‌گذاران اشاره دارد.

تعداد اعلان‌های پروژه سبز - عمدتاً در بخش تولید - 10 درصد کاهش یافت، در حالی که معاملات مالی پروژه‌های بین‌المللی - عمدتاً در زیرساخت‌ها - در سطح 2021 راکد بود. در هر دو مورد، اعداد ماهانه روند نزولی را نشان می دهند.

بیشترین کاهش در پروژه های سرمایه گذاری جدید در اقتصادهای توسعه یافته و در آمریکای لاتین و آسیای مرکزی به ثبت رسیده است.

بر اساس این گزارش، تعداد پروژه ها در اکثر صنایع، به استثنای چند مورد، به ویژه در صنایع استخراجی و پتروشیمی، کاهش یافته است.

از نظر ارزش، پروژه‌های فیلد سبز همچنان رشد را تجربه کردند، به دلیل چند اعلامیه بزرگ متمرکز در تامین برق و گاز.

 

کاهش پروژه‌های سرمایه‌گذاری به دلیل تنگناهای مالی

این گزارش نشان می‌دهد که فراخوان جدید پروژه‌های سرمایه‌گذاری - که شاخصی از روندهای آینده است - در 9 ماهه اول سال 2022 ضعیف شده است، که به شرایط مالی دشوارتر و عدم اطمینان بیشتر سرمایه‌گذاران اشاره دارد.

تعداد فراخوان‌های پروژه‌های سبز - عمدتاً در بخش تولید - 10 درصد کاهش یافت، در حالی که معاملات مالی پروژه‌های بین‌المللی - عمدتاً در زیرساخت‌ها - در سطح 2021 راکد بود. در هر دو مورد، اعداد ماهانه روند نزولی را نشان می‌دهند.

بیشترین کاهش در پروژه‌های سرمایه‌گذاری جدید در اقتصادهای توسعه یافته و در آمریکای لاتین و آسیای مرکزی به ثبت رسیده است.

بر اساس این گزارش، تعداد پروژه ها در اکثر صنایع، به استثنای چند مورد، به ویژه در صنایع استخراجی و پتروشیمی، کاهش یافته است.

از نظر ارزش، به دلیل چند فراخوان بزرگ متمرکز در تامین برق و گاز، پروژه‌های حوزه سبز همچنان رو به رشد هستند.