به همت کمیسیون بازار پول و سرمایه با همکاری موسسه آموزش و توسعه منابع انسانی اتاق تهران

 رویداد «آشنایی با روش‌های تأمین مالی در بورس کالای ایران» توسط کمیسیون بازار پول و سرمایه با همکاری موسسه‌ی آموزش و توسعه‌ی منابع انسانی اتاق تهران در روز یک‌شنبه ۲ دی ۱۴۰۱ برگزار شد. در این سمینار آموزشی که با حضور فعالان اقتصادی برگزار شد، رئیس اداره‌ی توسعه‌ی ابزارهای مالی بورس کالای ایران به معرفی راه‌های تأمین مالی در این بازار پرداخت.

در ابتدای این جلسه، رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه‌ی اتاق تهران با اشاره به اینکه نیاز به ایجاد بازاری متشکل و سازمان‌یافته برای تقابل آزاد عرضه و تقاضا و دستیابی به آثار مثبت این مهم در اقتصاد تولید و مصرف، دولت و مجلس شورای اسلامی را بر آن داشت تا بستر قانونی لازم جهت تأسیس و راه‌اندازی بورس‌های کالایی را در ایران فراهم سازند، توضیح داد: با تصویب بند (ج) ماده (۹۵) قانون برنامه سوم و بند (الف) قانون برنامه چهارم، شورای عالی بورس موظف به تشکیل و گسترش بورس‌های کالایی در ایران شد که کارکردهای مهمی از جمله تسهیل مبادلات فیزیکی کالاهای پایه، کشف منصفانه‌ی قیمت‌ها، تضمین اجرای تعهدات، انتشار اطلاعات بازار، بازاریابی از طریق شبکه‌ی کارگزاران، مدیریت ریسک نوسان قیمت، و... دارد.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، فریال مستوفی افزود: بازار فیزیکی با هدف مبادله‌ی کالا و نهاده، بازار مشتقه با هدف مدیریت ریسک قیمت و بازار مالی با هدف تأمین مالی سه وجه‌ی مهم بورس کالای ایران را شامل می‌شوند و در این نشست تمرکز اصلی بر روی آشنایی با روش‌های تأمین مالی در بورس کالای ایران خواهد بود.

او گفت: با توجه به محدودیت‌های جدی ماه‌های اخیر در زمینه‌ی تأمین مالی بنگاه‌ها و رویکرد دقیق و سخت‌گیرانه بانک مرکزی در کنترل ترازنامه بانک‌ها طی ماه‌های اخیر که باعث شده است تا بانک‌ها توان و تمایل به اعطای تسهیلات نداشته باشند و فعالان اقتصادی طی این ماه‌ها از جهت دسترسی به تسهیلات بانکی در محدودیت‌های جدی قرار گیرند، توسعه‌ی روش‌های تأمین مالی در بازار سرمایه می‌تواند کمک‌حال فعالان اقتصادی در تأمین سرمایه‌ی در گردش و نقدینگی باشد.

مستوفی با بیان اینکه قراردادهای سلف، اوراق سلف موازی استاندارد، گواهی سپرده کالایی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری کالایی، خرید دین و اوراق مشتقه کالایی، ابزارهایی برای تأمین مالی صنایع هستند، ادامه داد: لازم است فعالان اقتصادی و ذی‌نفعان مختلف آشنایی بیشتری با این روش‌ها داشته باشند.

او گفت: در تلاش هستیم از طریق برگزاری این نشست‌های آموزشی، چگونگی عملیاتی‌شدن این ابزارها برای تأمین مالی فعالان اقتصادی را در دستورکار داشته باشیم. به این ترتیب با توجه به رویکرد عملیاتی این کمیسیون نسبت به برنامه‌های آموزشی، بعد از برگزاری سمینار و در صورت اعلام تمایل هر یک از اعضا، زمینه بهره‌مندی بنگاه‌های علاقمند از خدمات تأمین مالی در بورس کالای ایران فراهم خواهد آمد.

بخش صنعت و معدن بیشترین تأمین‌کننده‌ی مالی در بورس کالا

در ادامه‌ی این رویداد آموزشی، رئیس اداره‌ی توسعه‌ی ابزارهای مالی بورس کالای ایران با ارائه‌ی گزارشی، مختصات بورس کالای ایران و روش‌های تأمین مالی در آن را تبیین کرد.

محمد حقانی‌نسب در ابتدا درباره جایگاه بورس کالای ایران در بازار سرمایه توضیح داد و گفت: در ساختار بازار سرمایه، شورای عالی بورس و اوراق بهادار در راس قرار دارد و پس از آن، سازمان بورس و اوراق بهادار نقش ناظر بازار سرمایه را ایفا می‌کند. ذیل این مجموعه‌ها نیز بورس‌های فعال به عنوان نهادهای مجری، شامل فرابورس ایران، بورس اوراق بهادار تهران، بورس کالای ایران و بورس انرژی قرار گرفته‌اند.

او با بیان اینکه «شرکت بورس کالای ایران در سال ۱۳۸۶ تاسیس شده و در سال‌های بعد، معاملات قراردادهای آتی، انتشار نخستین اوراق سلف موازی استاندارد، معاملات گواهی سپرده کالایی و دیگر ابزارهای تأمین مالی راه‌اندازی شده است» ادامه داد: بورس کالای ایران شامل سه بازار از جمله بازار فیزیکی، بازار مشتقه و بازار مالی است. هدف اصلی بازار فیزیکی، مبادله کالا بوده و این امر از طریق قراردادهای نقد، نسیه، سلف و قرارداد کشف پریمیوم محقق ‌می‌شود.

حقانی‌نسب در ادامه توضیح داد که از طریق بازار مشتقه، مدیریت ریسک قیمت دنبال می‌شود و ابزارهای مورد استفاده در آن قراردادهای آتی و قرارداد اختیار معامله است. همچنین در بازار مالی نیز سلف موازی استاندارد، اوراق خرید دین، گواهی سپرده کالایی و صندوق‌های کالایی مورد استفاده قرار می‌گیرد و هدف اصلی آن تأمین مالی است.

او سپس به محصولات مورد معامله در بورس کالای ایران اشاره کرد و گفت: ارزش کل معاملات در بورس کالای ایران از پنج هزار و ۹۰۰میلیارد تومان در سال ۱۳۸۶ به ۶۶۵هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۰ رسیده است و بازار فیزیکی با ۹۴.۸درصد بیشترین سهم معاملات را در میان سایر بازارهای بورس کالا به خود اختصاص داده است. همچنین بیشترین سهم گروه‌های کالایی از ارزش کل معاملات، متعلق به معاملات صنعتی و معدنی با سهم ۵۸.۶ درصد است.

او در ادامه به موضوع روش‌های تأمین مالی پرداخت و گفت: تصور کنید، شرکت الف برای تولید ۱۰هزار تن شمش فولادی به ۸۰میلیارد تومان منابع مالی یا سرمایه در گردش نیاز دارد که می‌تواند از طریق بازار سرمایه یا شبکه بانکی این منابع را تأمین کند. این شرکت برای تأمین مالی از شبکه‌ی بانکی باید اقدام به دریافت تسهیلات کند. اما روش‌های تأمین مالی از بازار سرمایه آن است که یا از طریق عقد قرارداد سلف، کالای خود در بازار فیزیکی بورس کالا پیش‌فروش کرده و در روشی دیگر می‌تواند اقدام به انتشار اوراق سلف استاندارد در بورس کالا کند.

او با مقایسه شیوه‌های تأمین مالی از بازار سرمایه و شبکه بانکی گفت: تأمین سرمایه ثابت و در گردش برای تولید، امکان مشارکت مستقیم و غیرمستقیم صاحب پس‌انداز در سرمایه‌گذاری، نقدشوندگی بالا، عدم تورم‌زایی و هدایت کاراتر پس‌اندازهای کوچک جامعه به سمت تولید از جمله مزایای تأمین مالی از بازار سرمایه است. همچنین تأمین سرمایه‌ی ثابت و در گردش برای تولید و مشارکت غیرمستقیم صاحب پس‌انداز در سرمایه‌گذاری جزو مزیت‌های تأمین مالی از شبکه‌ی بانکی محسوب می‌شود. اما در مقابل پذیرش اوراق توسط هیئت پذیرش و لزوم تودیع وثایق و تضامین به عنوان محدودیت‌های بازار سرمایه در تأمین مالی مطرح می‌شود و محدودیت شبکه‌ی بانکی در اعطای تسهیلات بیشتر در تودیع وثایق و تضامین، نرخ بهره بالا، فشار بر پایه‌ی پولی و لزوم تأیید، اعمال نظر در طرح‌های تأمین مالی ظاهر می‌شود.

حقانی‌نسب در ادامه روش‌های تأمین مالی از طریق معاملات سلف، اوراق سلف موازی استاندارد، گواهی سپرده‌ی کالایی، صندوق‌های کالایی و اوراق خرید دین را تشریح کرد.

 

دریافت فایل گزارش روش‌های تامین مالی از بورس کالای ایران