You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.

Loading...

بررسی ابعاد طرح «ابتكار کمربند و راه چين» و فرصت‌های همكاری تجاری ایران

تدوین کنندگان: فائزه مرادی حقيقي، صمد عزيزنژاد

ناشر:مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی ایران

تاریخ انتشار:مهرماه ۱۴۰۰ 

این گزارش به بررسی کشورهای واقع در کریدور ابتکار کمربند و راه، کریدورها، وضعیت تجارت ایران با کشورهای واقع در ابتکار کمربند و راه، شاخص اکمال تجاری بین ایران و کشورهای واقع در این ابتکار و پتانسیل‌های طرح ابتکار کمربند و راه در تسهیل تجارت ایران می‌پردازد؛ سپس استفاده از ظرفیت تجارت در ابتکار کمربند و راه در شرایط تحریمی‌ و ظرفیت موافقت‌نامه‌های تجاری بین ایران و کشورهای واقع در آن را بررسی می‌کند و نهایتاً اقدامات متقابل کشورهای رقیب طرح ابتکار کمربند و راه و وظایف دستگاه‌های متولی‌ بازرگانی‌ خارجی‌ برای تقویت تجارت با کشورهای واقع در آن را تبیین می‌نماید. 

[دریافت فایل مقاله‌ی بررسی ابعاد طرح «ابتكار کمربند و راه چين» و فرصت‌های همكاری تجاری ایران]

 

 طرح غربی ساخت جهانی بهتر: رقیبی برای ابتکار چینی کمربند-راه

 تدوین کننده: زکیه یزدانشناس

ناشر:مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی ایران

تاریخ انتشار:شهریور ۱۴۰۰ 

این  گزارش  به طور خلاصه ابعاد گوناگون طرح ساخت جهانی بهتر که توسط سران کشورهای گروه هفت به منظور پر کردن شکاف سرمایه گذاری در بخش زیرساخت میان کشورهای توسعه یافته از  یک طرف و کشورهای در حال توسعه و کمتر توسعه یافته ازطرف دیگر  می باشد را بررسی کرده و به مقایسه آن با ابتکار کمربند-راه چین می پردازد.

 [دریافت فایل گزارش طرح غربی ساخت جهانی بهتر: رقیبی برای ابتکار چینی کمربند-راه]

 

بررسی عوامل موثر بر همگرایی و منازعه‌ی روسیه و چین در عصر پساجنگ سرد

پس از پایان جنگ سرد و فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، ساختار نظام بین‌الملل نیز دستخوش تحولات عظیمی گردید به گونه‌ای که ایالات متحده به دلیل برتری در عرصه‌های ایدئولوژیک، اقتصادی، سیاسی و نظامی توانست، ساخت تک‌قطبی و نظم هژمونیک مورد نظر خود را برقرار سازد. با این وجود، رشد اقتصادی چین و نقش‌آفرینی مجدد روسیه در تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی نوعی دگردیسی در ساختار نظام بین‌الملل و شکل‌گیری نظام تک-چندقطبی را رقم زده است که می‌تواند همگرایی یا منازعه‌ی میان طرفین را افزایش دهد. بر این اساس، سوال اصلی مقاله حاضر این است که مهمترین عوامل موثر بر همگرایی و منازعه‌ی روسیه و چین در عصر پساجنگ سرد چیست؟ فرضیه‌ی مقاله این است که مولفه‌هایی نظیر همکاری‌های اقتصادی، سیاسی و امنیتی در چارچوب بریکس و سازمان همکاری شانگهای، جنگ سایبری با آمریکا، نگرانی از حضور آمریکا و ناتو پیرامون مرزهای خود، منافع مشترک در آسیای مرکزی، تهدیدهای مشترک در زمینه بحران‌های منطقه‌ای (بحران سوریه و مسائل شبه جزیره کره) و نگرانی از سرایت اسلام افراطی به مرزهایشان بر همگرایی طرفین موثر هستند، اما مسائلی نظیر وجود حس بی‌اعتمادی در روابط دوجانبه، افزایش چینی‌تباران در سرزمین روسیه، رقابت بر سر استفاده‌ی منابع انرژی آسیای مرکزی، ناتوانی در ایجاد ساختار اتحاد دفاعی بین دو کشور در ایجاد منازعه میان طرفین، نقش کلیدی دارد. در این مقاله روش تحقیق به صورت توصیفی – تحلیلی است.

[دریافت فایل مقاله‌ی بررسی عوامل موثر بر همگرایی و منازعه‌ی روسیه و چین در عصر پساجنگ سرد]

 

 

تحلیلی بر راهبردها و ابزارهای تحکیم و گسترش قدرت نرم چین

ارتقای قدرت و توان چین را می­‌توان در دو زمینه‌ی قدرت سخت و قدرت نرم آن مورد توجه و بررسی قرار داد. در زمینه‌ی افزایش و گسترش قدرت سخت چین می‌­توان گفت که از لحاظ معیارها و سنجه‌های مالی و اقتصادی، این کشور در طول سه دهه‌ی اخیر رشدی پرشتاب را تجربه کرده است. در بعد قدرت نرم، این کشور با توجه به عنصر فرهنگ و به ویژه با کاربرد سیاست­‌های ﻣﺅثر خارجی خویش توانسته است نفوذ قابل ملاحظه‌ای را در سطوح منطقه‌ای و جهانی به دست آورد. پژوهش حاضر در پی یافتن پاسخی برای این سئوال اساسی است که ماهیت قدرت نرم چین چیست و این قدرت بر چه مبانی و اصولی مبتنی و متکی است؟ در راستای پاسخ به سئوالات اصلی فوق، تلاش خواهد گردید تا به سئوالات دیگری در این خصوص از جمله اینکه حوزه‌های جغرافیایی هدف قدرت نرم چین چه مناطقی از دنیا را شامل می‌­شود؟ و اصولاً چین در راستای تحکیم و گسترش قدرت نرم خود، از چه ابزار­ها و امکاناتی بهره می‌­برد؟ این پژوهش در تحلیل مبانی قدرت نرم چین، بر اهمیت فرهنگ کنفوسیوسی این کشور ﺗﺄکید به عمل می‌­آورد و نشان می­‌دهد که چگونه چین با بهره‌گیری از امکانات متنوعی در حوزۀ دیپلماسی فرهنگی و با به‌کارگیری ابزارهای اقتصادی و سیاست خارجی فعال خود، توانسته است قدرت و نفوذ قابل ملاحظه‌­ای را در سطح جهانی، به‌ویژه در حوزه­‌های هدف قدرت نرم خود کسب نماید.

[دریافت فایل مقاله‌ی تحلیلی بر راهبردها و ابزارهای تحکیم و گسترش قدرت نرم چین]

  

 

نسل پنجم رهبران چین و ابتکار کمربند اقتصادی جاد‌ه‌ی ابریشم

چینِ نو طی سه دهه‌ی گذشته تلاش‌کرد تا با اتخاذ راهبردی که به‌تدریج خیزش مسالمت‌آمیز نام گرفت، نگرانی سایر قدرت‌های بزرگ و همسایگان منطقه‌ای خود در خصوص افزایش قدرت این کشور را تعدیل و از موضوع جهش اقتصادی و افزایش قدرت جهانی چین حساسیت‌زدایی کند. با به قدرت رسیدن «شی جین پینگ» به‌مثابه‌ی نماد نسل پنجم رهبران چین، به نظر می‌رسد این کشور اکنون خود را در سطحی از قدرت می‌بیند که نقشی پویاتر در عرصه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی ایفا کرده و(البته بدون درگیری خصومت‌آمیز با رقبای منطقه‌ای و جهانی) با سهم‌خواهی فزاینده در حوزه‌های استراتژیک تعریف جدیدی از خود در چهارچوب رویای چینی و احیای قدرت چین ملی ارائه کند. هدف این پویایی جدید، نهادینه‌‌سازی جایگاه این کشور، به‌مثابه یک قدرت بزرگ چند بُعدی (اقتصادی-سیاسی-فرهنگی-استراتژیک) است. چین تحت رهبری «شی جین پینگ» در همین راستا ابتکارات اقتصادی استراتژیک متعددی را در سطح بین‌الملل آغاز کرده است؛ از جمله: فعال شدن بریکس، تأسیس بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیایی، تأسیس بانک بریکس، اهمیت یافتن روز‌افزون سازمان همکاری شانگهای، .... و البته «ابتکار کمربند اقتصادی جاده‌ی ابریشم» که به «طرح مارشال» چین معروف شده است. مقاله‌ی حاضر ضمن تحلیل «نظری» کنش‌گری‌های جدید چین در عرصه‌ی بین‌الملل به ارزیابی «عملی» ابتکار کمربند اقتصادی جاده‌ی ابریشم، ریشه‌های اقتصادی استراتژیک شکل‌گیری این ابتکار، میزان جدّی بودن رهبران چین برای اجرای آن و پیامدهای تحقق این طرح پرداخته است.

[دریافت فایل مقاله‌ی نسل پنجم رهبران چین و ابتکار کمربند اقتصادی جاد‌ه‌ی ابریشم]

 

 

روابط اتحادیه‌ی اروپا با چین؛ از همکاری عمل‌گرایانه به سمت مشارکت راهبردی

روابط چین و اتحادیه‌ی اروپا به‌صورت روزافزونی در حال گسترش و توسعه هستند. تحت شرایطی که رابطه چین و اروپا در ابتدا بیشتر از نوع معامله‌گرا و عمل‌گرا با نقش حداکثری عنصر تجارت بود، به‌تدریج با تغییر ماهیت به شکل راهبردی و فراگیر درآمده است. دراین‌ارتباط، این مقاله درصدد پاسخ به این سؤال بود که عوامل مؤثر بر حرکت اتحادیه‌ی اروپا به سمت یک مشارکت راهبردی با چین و تنگناها و موانع موجود بر سر راه این مشارکت چه بوده‌اند؟ فرضیه‌ی پژوهش بیان می‌کند که نگاه مشترک به نظم جهانی، چندجانبه‌گرایی و منافع مشترک اقتصادی به امضای مشارکت راهبردی اروپا و چین انجامیده‌اند و در مقابل اختلافات داخلی درون اتحادیه‌ی اروپا، ابتکار کمربند و راه چین، وضعیت به رسمیت شناختن چین به‌عنوان اقتصاد بازار محور و تأثیر روابط فراآتلانتیک و بحران اوکراین از چالش‌های روابط هستند. در این پژوهش از روش کیفی و تحلیل آمار در داخل چارچوب نظری وابستگی متقابل پیچیده کوهن و نای استفاده شد. نتایج پژوهش حاضر نشان دادند که اتحادیه اروپا نوع خاصی از مشارکت راهبردی را با تأکید بر سیالیت موضوعی و جغرافیایی به‌منظور اهداف راهبردی همچون نقش‌آفرینی مؤثر در روابط بین‌الملل تعریف کرده است و با تنوع‌بخشی در شراکت راهبردی خود در آسیا و راهبرد هند و آرام خود به دنبال ایجاد تغییر در رفتار چین است. در مقابل، چالش‎هایی همچون بحران اوکراین بر فشار‎ها برای بازنگری در سیاست راهبردی هند و آرام اتحادیه و هماهنگ‌سازی آن با تعریف محدودکننده و ضد چین ایالات‌متحده‌ی آمریکا افزوده‎‌‌اند.

[دریافت فایل مقاله‌ی روابط اتحادیه‌ی اروپا با چین؛ از همکاری عمل‌گرایانه به سمت مشارکت راهبردی]

 

 

ابتکار «جاده ابریشم جدید» چین (اهداف، موانع و چالش‌ها)

امروز آسیا به عنوان یک قاره‌ی پهناور با تحولات جدیدی روبه‌رو است و بازیگران مختلفی طرح‌هایی را  در راستای تأمین اهداف خود در مناطق مختلف آن ارائه داده‌اند. چین یکی از این بازیگران نوظهور است که برای تبدیل شدن به قدرت جهانی طرح احیای جاده ابریشم را مطرح نموده است. این جاده یکی از ابتکارهای اساسی سیاست خارجی چین برای گسترش حوزه‌ی نفوذ و تأثیرگذاری خود به دیگر مناطق است. این طرح که تقریبا ۴.۴ میلیارد نفر (۶۵ درصد) از جمعیت جهان و ۲۱ تریلیون از تولید ناخالص جهانی را در بر می‌گیرد، توسط رئیس جمهور چین در سپتامبر ۲۰۱۳ اعلام شد و از دو بخش کمربند اقتصادی «جاده ابریشم جدید» و «جاده ابریشم دریایی» تشکیل شده است. تلاش و اهتمام چین برای پیشبرد چنین طرح‌های عظیمی جدای از آنکه می‌تواند آثار و پیامدهای اقتصادی و سیاسی جدی برای این کشور در پی داشته باشد، نیز می‌تواند در سیاست خارجی چین گسترش‌گرایی بیشتر و نقش فعالانه‌تر منطقه‌ای داشته باشد. عرصه‌ی رقابت چین و آمریکا در اقتصاد بین‌الملل، افزایش نفوذ چین در اقتصاد آسیا و رشد چشمگیر فعالیت‌های اقتصادی و تجاری چین در آفریقا در مقایسه با سایر قدرت‌ها به‌خصوص ایالات متحده نشان می‌دهد که چین با احیای جاده ابریشم و ترسیم یک کمربند اقتصادی، دسترسی بازارهای جهانی را تسهیل و گسترش یک کریدور حمل‌ونقل بین‌المللی و قابل اتکا با هزینه‌های مقرون‌به‌صرفه‌تر را در راستای منافع ملی خود تدوین کرده است. بر این اساس، مؤلفین این مقاله سوال خود را چنین مطرح می‌کنند که آیا ابتکارهای چین به رغم گفته‌ی مقامات پکن می‌تواند در عمل به منصه‌ی ظهور برسد یا موانع موجود بر سر راه این طرح‌ها از به ثمر رسیدن آن‌ها جلوگیری خواهد کرد؟ فرضیه‌ی ما این است که باتوجه به هزینه‌های گزاف، طرح‌های چین و کارشکنی‌هایی که ممکن است ایالات ‌متحده در رقابت با پکن جلوی این طرح‌ها ایجاد کند و همچنین به دلیل مشکلات زیست‌محیطی و عدم همراهی برخی کشورها حداقل در آینده‌ی نزدیک احتمال موفقیت این طرح‌ها بعید به نظر می‌رسد.

[دریافت فایل مقاله‌ی ابتکار «جاده ابریشم جدید» چین (اهداف، موانع و چالش‌ها)]

 

 

شبکه‌ی مضامین نگاه ایرانی به راه ابریشم نوین چین: موردپژوهی برنامه‌ی همکاری جامع ایران و چین

مسئله‌ی این پژوهش، چیستی شبکه مضامین نگاه ایرانی به راه ابریشم نوین چین از منظر تحلیل‌های منتشر شده درباره‌ی برنامه‌ی غیررسمی همکاری‌های جامع ۲۵ساله ایران و چین در سپهر سیاسی ایران در فاصله‌ی زمانی اوایل تیرماه ۱۳۹۹ تا پایان شهریور ۱۳۹۹ است. جامعه‌ی آماری این پژوهش، تمامی منابع اینترنتی مرتبط با این مسئله در ایران بود. پس از بررسی منابع مستخرج از پایگاه‌های داده، داده‌های متشکل از یادداشت‌ها، مصاحبه و گفتگوها و تحلیل‌های مربوط به رسانه‌های ایرانی، ۶۰ منبع به عنوان نمونه در نظر گرفته شد. پایایی نتایج با استفاده از روش هولستی ۰/۹۰۱ برآورد گردید. در این مقاله مضمون‌های نگاه ایرانی به راه ابریشم نوین چین از رهگذر این برنامه با استفاده از روش تحلیل مضمون و فرآیند انجام آن به صورت دستی و با استفاده از نرم‌افزار Nvivo انجام شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که می‌توان نگاه ایرانی به راه ابریشم نوین چین را در دو مضمون فراگیر کاملا متضاد «وابستگی متقابل شرقی» با ۱۶ مضمون پایه‌ای و سه مضمون سازمان‌دهنده و مضمون فراگیر «وابستگی شرقی» با ۱۶ مضمون پایه‌ای و ۵ مضمون سازمان‌دهنده خلاصه نمود.

[دریافت فایل مقاله‌ی شبکه‌ی مضامین نگاه ایرانی به راه ابریشم نوین چین: موردپژوهی برنامه‌ی همکاری جامع ایران و چین]

 

 

اقتصاد سیاسی راه ابریشم جدید چین و وابستگی متقابل ایران

استراتژی راه ابریشم جدید، مدلی از توسعه و سرمایه‌گذاری چین است که کشورها و سازمان‌های دولتی و غیردولتی را شامل می‌شود. این طرح در نظر دارد با تقویت اتصال بین‌قاره‌ای و ایجاد زیرساخت‌های لازم، همکاری منطقه‌ای و جهانی را در ابعاد اقتصادی، سیاسی و فرهنگی گسترش دهد. ایران به واسطه‌ی موقعیت ژئوپلتیک و ژئواستراتژیک خود می‌تواند نقش مهمی ایفا کند. پرسش اصلی پژوهش این است که ابتکار راه ابریشم جدید چه تأثیری برآینده‌ی روابط ایران و چین می‌گذارد؟ بنا بر فرضیه به نظر می‌رسد، با توجه به نیاز ایران به یک متحد سیاسی در سطح بین‌الملل در چارچوب سیاست نگاه به شرق، روابط دو کشور به سمت وابستگی متقابل اقتصادی گسترش پیدا کرده و بر سطح روابط راهبردی طرفین، تأثیرعمیقی برجای می‌گذارد. ماهیت این تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده و منابع و اطلاعات مرتبط با موضوع به روش کیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد. همکاری متقابل ایران و چین در چارچوب نظریه‌ی وابستگی متقابل به بحث گذاشته می‌شود. بر اساس یافته‌های پژوهش، در صورت فقدان استراتژی مناسب در شیوه‌ی همکاری ایران با چین، ماهیت این طرح ممکن است از سطح وابستگی متقابل متقارن به وابستگی متقابل نامتقارن در راستای منافع کلان چین تبدیل شود.

[دریافت فایل مقاله‌ی اقتصاد سیاسی راه ابریشم جدید چین و وابستگی متقابل ایران]

 

 

طرح جاده ابریشم جدید و رویکرد انرژی‌محور چین در آسیای میانه و روسیه

چین به عنوان بزرگترین قدرت نوظهور اقتصادی در جهان، چند دهه رشد پرشتاب اقتصادی را تجربه کرده و امروز برای استمرار بخشیدن به روند خیزش خود به عنوان قدرتی جهانی، به شدت به امنیت‌بخشی به منابع عرضه‌ی انرژی وارداتی، وابسته است. در همین راستا، چین در سال ۲۰۱۳، ابتکاری بین‌المللی را با عنوان «یک کمربند، یک راه» مطرح کرد که یکی از شاخه‌های اصلی آن با عنوان «کمربند اقتصادی راه ابریشم» از آسیای مرکزی عبور می‌کند و یاد آور راهی باستانی است که به مدت چند قرن، پیوندهای تجاری و فرهنگی چین را با جهان بیرون برقرار می‌کرد. هدف از این پژوهش، برجسته کردن تلاش‌های پکن در مقابله با تنگناهای مرتبط با تأمین انرژی از طریق پیشبرد ابتکار احیای جاده ابریشم در منطقه آسیای مرکزی روسیه است. مقاله بر مبنای رویکرد نئومرکانتیلیستی و بهره‌گیری از روش توصیفی- تبیینی نشان می‌دهد که دولت چین تلاش دارد از طریق پیشبرد ابتکار کمربند اقتصادی راه ابریشم، مهمترین اهداف امنیت عرضه‌ی انرژی یعنی قابلیت دسترسی و قابلیت پرداخت انرژی وارداتی خود را بهبود بخشد. یافته‌ی مقاله این است که موفقیت پکن در پیشبرد این ابتکار می‌تواند ضمن مشروعیت بخشی به حضور قدرتمند و دوباره چین در اوراسیا، فرصت‌های سوآور اقتصادی و تجاری را برای کشورهای شریک رقم بزند.

[دریافت فایل طرح جاده ابریشم و رویکرد انرژی‌محور چین در آسیای میانه و روسیه]

 

 

«ابتكار كمربند و راه» ابتكار شی جین پینگ رئیس‌جمهور چین

تهیه و تدوین: بهرام امیراحمدیان

ناشر: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی ایران

تاریخ انتشار: مهرماه ۱۳۹۸

این گزارش ابتدا به بررسی اهمیت احیای راه ابریشم برای چین و اهداف شی جین پینگ در موضوع احیای جاده ابریشم می‌پردازد. سپس ابرپروژه كمربند و راه را تشریح کرده و نگاهی به كریدور اقتصادی چین‌ـ‌پاكستان در چارچوب ابتكار كمربند و راه می‌اندازد. نهایتاً ضرورت توجه ایران به این ابتکار را بیان کرده و در پیوست نیز سند چشم‌انداز و عمل در ساخت كمربند اقتصادی جاده ابریشم را آورده است.

[دریافت فایل گزارش «ابتكار كمربند و راه» ابتكار شی جین پینگ رئیس‌جمهور چین]

 

 

پیشرفت‌ها، مشاركت‌ها و چشم‌اندازهای طرح ابتکاری كمربند و راه

تهیه و تدوين: بهرام اميراحمديان

ناشر: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی ایران

تاریخ انتشار: مهرماه ۱۳۹۸

این گزارش به بررسی پيشرفت در زمینه هماهنگی سياست، اتصال زیرساختی، تجارت بدون محدودیت، ادغام مالی، روابط نزدیک‌تر مردم با مردم و همکاری صنعتی می‌پردازد. سپس مشارکت‌ها را در قالب مشاوره گسترده، همکاری مشترک، مزایای اشتراکی و چشم‌انداز بررسی می‌کند. در ادامه‌ی چشم‌اندازها را به صورت راهی برای صلح، سعادت، گشایش، توسعه‌ی سبز، نوآوری، تمدن‌های مرتبط، دولت پاک بررسی می‌کند و درس‌هایی برای ایران ارائه می‌کند.

[دریافت فایل گزارش پیشرفت‌ها، مشاركت‌ها و چشم‌اندازهای طرح ابتکاری كمربند و راه]

 

 

کمربند اقتصادی جاده ابریشم: فرصت‌ها و تهدیدات برای بخش خصوصی ایران

تدوين: محسن شریعتی‌نیا

ناشر: اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران

تاریخ انتشار: پاییز ۱۳۹۸

در این گزارش ابتکار یک جاده یک کمربند از منظر فرصت‌ها و تهدیدات آن برای بخش خصوصی ایران مورد بحث و بررسی قرار گرفته و راهکارهایی برای استفاده از فرصت‌های این طرح و مقابله با تهدیدات آن ارائه شده است. در این راستا در وهله‌ی نخست این ابتکار از منظر اقتصاد سیاسی و با تکیه بر مطالعات اسنادی و نیز طرح‌های اجراشده در قالب آن مورد بحث قرار می‌گیرد و در مرحله بعد فرصت‌ها و چالش‌های آن برای بخش خصوصی ایران تبیین شده‌است. در نهایت نیز راهکارهایی در بردارنده توصیه‌های سیاستی مشخص و روشن به تفکیک اقدامات قابل انجام توسط بخش عمومی، بخش خصوصی و به‌ویژه نحوه نقش‌آفرینی نهادهایی مانند اتاق بازرگانی در رابطه با حداکثر بهره‌برداری اقتصاد ایران از فرصت‌های ناشی از این طرح و نیزه چاره‌اندیشی برای مدیریت تهدیدات ناشی از آن ارائه شده است.

[دریافت فایل گزارش کمربند اقتصادی جاده ابریشم: فرصت‌ها و تهدیدات برای بخش خصوصی ایران]

 

 

مدل چینی توسعه: آموزه‌ها برای ایران

 تدوين: محسن شریعتی‌نیا

ناشر: اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران

تاریخ انتشار: دی ماه ۱۳۹۶

در این گزارش ابتدا روند دگردیسی دولت در چین پس از سال ۱۹۴۹ به‌عنوان مهم‌ترین نهاد در تاریخ سیاسی و اقتصادی چین از منظر اقتصاد سیاسی مورد بررسی قرار گرفته است. در ادامه ایده‌های اصلاح‌طلبانه و روابط بخش خصوصی و دولت در دوران اصلاحات تشریح می‌شود. سپس دگرگونی سیاست‌های کلان اقتصادی، صنعتی و تجاری در فرایند اصلاحات آورده شده و نهایتاً آموزه‌های تجربه توسعه چینی تشریح می‌شود.

[دریافت فایل گزارش مدل چینی توسعه: آموزه‌ها برای ایران]

 

 

چرخه‌ی دوگانه‌ی چین: ابعاد و پیامدها برای ایران

تدوين: مدیریت اقتصاد کلان و آینده‌پژوهی

ناشر: مرکز پژوهش‌های اتاق ایران

تاریخ انتشار: بهمن ۱۴۰۰

این گزارش به بررسی ابعاد، مفهوم و پیامدهای چرخش سیاست اقتصادی چین از یک سیاست اقتصادی باز و توسعه‌­گرا، که برای چندین دهه مسئول حرکت چین به سمت تسلط بر اقتصاد کلان جهانی شناخته می‌­شد، به سیاست چرخه دوگانه که تاکید اصلی آن بر اهمیت به اقتصاد داخلی است، می‌پردازد.

[دریافت فایل گزارش چرخه‌ی دوگانه‌ی چین: ابعاد و پیامدها برای ایران]

 

 

اولویت‌های همکاری اقتصادی-تجاری با چین

تدوين: نصیبه خیری و شبنم فروحی

ناشر: مرکز تحقیقات و بررسی‌های اقتصادی اتاق ایران

تاریخ انتشار: زمستان ۱۳۹۴

در این گزارش ابتدا نگاهی اجمالی به اقتصاد چین با توجه به شاخص‌های عمده اقتصادی صورت گرفته است. بخش دوم جایگاه چین را بر اساس شاخص رقابت‌پذیری و شاخص رقابت‌پذیری صنعتی مورد بررسی قرار داده است. بخش‌های اقتصادی دارای پتانسیل چین در سطح بین‌المللی مطالب بخش سوم را تشکیل می‌دهد که شامل تحلیل شاخص مزیت نسبی آشکار شده برای صادرات محصولات صنعتی چین، کشاورزی، سفر گردشگری و هتلداری، لجستیک و حمل‌ونقل و تکنولوژی‌های پاک است. در فصل چهارم، شرکت‌های بزرگ و مطرح در رتبه‌بندی شرکت‌های بزرگ دنیا از نظر ارزش بورسی و میزان فروش، بر اساس رده‌بندی فوربس و فاینانشال تایمز فهرست شده‌اند. بخش آخر گزارش به بخش‌های صنعتی مورد نیاز برای سرمایه‌گذاری در ایران که بر اساس معیار مزیت نسبی آشکارشده چین، امکان همکاری در آن‌ها وجود دارد اختصاص یافته است.

[دریافت فایل گزارش اولویت‌های همکاری اقتصادی-تجاری با چین]

 

 

تأملی بر سیاست خارجی اقتصادمحور چین در آغاز سده بیست‌ویكم

تهیه و تدوین: روح ا... طالبی آرانی

ناشر: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی ایران

تاریخ انتشار: اردیبهشت ۱۳۹۵

این گزارش تبیینی در مورد ابعاد و پیامدهای عملکرد چین در حوزه دیپلماسی اقتصادی ارائه می‌دهد. در این گزارش، استدلال می‌شود كه چین در دیپلماسی اقتصادی خود با اصالت دادن به محیط منطقه‌ای، بهره‌گیری همزمان از دیپلماسی عمومی و دیپلماسی اقتصادی، موازنه‌سازی خزنده در قبال آمریکا و چندجانبه‌گرایی فعال در نهادهای بین‌المللی توانسته است سیاست خارجی خود را سامان بخشد.

[دریافت فایل تأملی بر سیاست خارجی اقتصادمحور چین در آغاز سده بیست‌ویكم]